NA�rolojik Rehabilitasyon

NA�rolojik Rehabilitasyon

Merkezi ya da periferik sinir sistemini etkileyip ortaya A�A�kan A�eAYitli patolojiler sonrasA� uygulanmakta olan rehabilitasyon programA� a�?nA�rolojik rehabilitasyona�� olarak adlandA�rA�lA�r.

NA�rolojik rehabilitasyonda fizyoterapist hastalarA�n bozukluk, A�zA?rlA?lA?k ve engellilik durumlarA�nA� deAYerlendirerek;

  • TA?m bu problemleri iyileAYtirmeye,
  • YaAYam kalitesini arttA�rmaya,
  • Sekonder komplikasyonlarA� A�nlemeye,
  • HastalarA�n A�eAYitli konulardaki yetersizliAYine adaptasyon saAYlamasA�na,
  • HastanA�n fonksiyonel kapasitesini en A?st seviyeye A�A�karmasA�na yardA�mcA� olmaya,
  • Ve son olarak eski sosyal yaAYantA�sA�na dA�nmesine yardA�mcA� olaya A�alA�AYA�r.

Fizyoterapist her hastaya A�zgA? rehabilitasyon programA� oluAYturmalA�, hastayA� sA�kA� takip edip gerektiAYi yerde programa yeni uygulamalar ekleyerek rehabilitasyonu sA?rdA?rmelidir.

NA�rolojik rehabilitasyonun uygulandA�AYA� hastalA�klar:

PARKA�NSON

Merkezi sinir sisteminin ilerleyici dejeneratif bir hastalA�AYA� olan Parkinson bazal ganglionlardaki dopamin A?reten beyin hA?crelerinin kaybA�yla oluAYur.

A�stirahatte titreme, sertlik, harekette yavaAYlama, postA?ral refleks kaybA�, A�ne doAYru eAYik postA?r ve kilitlenme ile karakterize olan Parkinson hastalA�AYA� genellikle 50 yaAYA�n A?stA?nde baAYlayA�p, yavaAY ilerleyen kronik bir hastalA�ktA�r.

MULTA�PLE SKLEROZ (MS)

VA?cudumuzda bulunan birA�ok sinir lifi koruyucu miyelin kA�lA�fla sarA�lA� durumdadA�r. Miyelinizasyon sinir iletimini hA�zlandA�rA�r. Genetik ve A�evresel faktA�rlerin etkisiyle oluAYan otoimmA?n reaksiyonlar sonucu santral sinir sisteminin beyaz cevherinde demiyelinizasyon gerA�ekleAYerek kas zayA�flA�AYA�, spastisite, duyu bozukluAYu, ataksi, titreme, yorgunluk ve A�zellikle de denge-koordinasyon bozukluklarA� ile karakterize MS hastalA�AYA� ortaya A�A�kar.

Bu hastalar A�zellikle aAYA�rA� yorgunluAYa ve sA�caAYa karAYA� hassas davranmalA�dA�r.

AMYOTROFA�K LATERAL SKLEROZ (ALS)

AMYOTROFA�K: Kas atrofisi anlamA�na gelir.

LATERAL SKLEROZ: Medulla Spinalisa��in lateralinde (dA�AY kA�smA�nda) geliAYen harabiyet anlamA�na gelir.

Merkezi sinir sisteminde omurilik ve beyin sapA� adA� verilen bA�lgede motor sinir hA?crelerinin kaybA�yla oluAYan ALS hastalA�AYA�nda kas gA?A�sA?zlA?AYA? ve atrofiden hariA�;

  • Spastisite
  • Patolojik refleksler
  • Yutma gA?A�lA?AYA?
  • KonuAYma gA?A�lA?AYA?
  • Denge ve yA?rA?me gA?A�lA?kleri gibi belirtiler gA�rA?lA?r.

ALSa��de hastalA�k belirtilerinin sA�nmesi gibi bir durum sA�z konusu olmadA�AYA�ndan ilerleyiAYi A�ok hA�zlA� olup kA�sa sA?re iA�inde mobilitede kayA�p, eklem limitasyonlarA�, denge ve yA?rA?me gA?A�lA?kleri ile gA?nlA?k yaAYam aktivitelerinde yetersizlikler, solunum gA?A�lA?AYA? gA�rA?lmektedir.

SPA�NAL KORD YARALANMALARI

Travmatik (trafik kazalarA�, ani dA?AYme, boyun ve gA�vdenin aAYA�rA� hiperekstansiyonu, omurga kA�rA�AYA�, kurAYun yaralanmasA�) ya da travmatik olmayan (tA?mA�r, kanal daralmasA�, iskemi) nedenlere baAYlA� olarak geliAYen motor, duyu ve anatomik fonksiyonlarda deAYiAYikliklerle sonuA�lanan medulla spinalis yaralanmalarA� beraberinde birA�ok problemide getirir.

YaralanmanA�n ciddiyeti yaralanmanA�n seviyesine ve kA�smi ya da tam kesi olmasA�na baAYlA�dA�r. Tam kesi ve A?st seviye yaralanmalarA�na oranla kA�smi yaralanmalarda prognoz daha iyidir.

GUA�LLA�AN BARRE SENDROMU

HA�zlA� ilerleyen, simetrik gA?A�sA?zlA?k ve refleks kaybA� ile karakterize akut inflamatuar polinA�ropatidir. HastalarA�n yaklaAYA�k %65a��inde AYikayetlerin baAYlangA�cA�ndan A�nceki bir aylA�k sA?reA�te geA�irilmiAY bir A?st solunum yolu veya gastrointestinal sistem enfeksiyonu vardA�r.

Kraniyal sinir tutulumu gA�rA?lA?r. BirA�ok hasta aAYrA�dan AYikayetA�i olur ve diyafram tutulumuna baAYlA� solunum gA?A�lA?AYA? gA�rA?lA?r. Rehabilitasyon dahilinde hastalarA�n %80a��inde 6 ay iA�inde yA?rA?menin olduAYu yeterli iyileAYme gA�rA?lA?r.

SEREBROVASKA?LER OLAY – A�NME

TA?mA�rler, arterlerin inflamasyonu, mikrobik hastalA�klar sonucu beyin kan damarlarA�nA�n tA�kanmasA� veya yA�rtA�lmasA�na baAYlA� serebral dolaAYA�mdaki deAYiAYiklikler sonucu vA?cudun etkilenen beyin bA�lgesinin karAYA� yarA�sA�nda motor kontrol kaybA�, duyu bozukluklarA�, konuAYma bozukluklarA�, denge kaybA� ve koma hali ile sonuA�lanan bir sendromdur.

FASYAL PARALA�ZA� (YA?Z FELCA�)

En sA�k gA�rA?len tuzak nA�ropatilerden olan yA?z felci; travmatik, tA?moral, inflamatuar nedenlere baAYlA� oluAYabilirken birA�ok kez ise sebebi bulunamaz.

YA?z mimik kaslarA�nA� inerve eden sinirin patolojisine baAYlA� geliAYen yA?z felci yA?zA?n saAY veya sol yarA�sA�nda istemli hareket kaybA�yla karakterizedir ve yA?zde asimetriye neden olur. Bu semptomlara ek olarak hastada tat duyusu kaybA�, sese karAYA� aAYA�rA� hassasiyet gA�rA?lA?r.