PostA?r Tedavisi

PostA?r Tedavisi Nedir?

En genel tanAi??mAi??yla duruAY (postA?r); vA?cudun, baAYAi??n, gAi??vdenin, kol ve bacaklarAi??n boAYluktaki yapAi??lan iAYe ve iAYin Ai??zelliklerine gAi??re hizalanmasAi?? olarak tanAi??mlanmaktadAi??r (1, 3).

Amerikan Ortopedi Akademisi PostA?r Komitesinin 1947 yAi??lAi??ndaki tanAi??mAi??na gAi??re postA?r, iskelet Ai??AYelerinin, vA?cudun destek yapAi??larAi??nAi?? zedelenme ve ilerleyici deformasyondan koruyacak AYekilde dA?zgA?n ve dengeli diziliAYidir (1, 4).

Ligamentler, fasyalar, kemikler ve eklemler vA?cudu destekleyen hareketsiz elemanlar iken kaslar ve tendinAi??z baAYlantAi??larAi?? vA?cudu bir postA?rde tutan veya baAYka bir postA?re taAYAi??yan dinamik yapAi??lardAi??r.

HiAi?? AYA?phesiz postA?r, genel gAi??rA?nA?AY iAi??in anlamlAi?? bir gAi??stergedir. VA?cut postA?rA?, postA?r dA?zenleyici sistemler tarafAi??ndan sadece hareketten Ai??nce deAYil hareket boyunca da sA?rekli ayarlanAi??r (2, 5).

Hareketler sAi??rasAi??nda postA?rA?n dA?zenlenmesinde merkezi sinir sistemi Ai??nemli rol oynar (2, 6).

VA?cuttaki dengeyi saAYlayan kaslarAi??n gA?Ai??sA?z kalmasAi?? ve kAi??salmasAi?? sonucu vA?cut simetrisi bozulmakta ve birAi??ok saAYlAi??k problemini de beraberinde getirmektedir (2, 7).

EriAYkin postA?rA? uzayda minimal aktivite ile vA?cut pozisyonunu koruyabilecek AYekilde planlanmAi??AYtAi??r ve vA?cut dokularAi??na yA?klenen antigravite streslerini minimuma indirgeyebilmektedir. VA?cuda dAi??AYarAi??dan uygulanan gA?Ai??ler vA?cudun gravite eksenini etkileyerek postA?ral deviasyona yol aAi??abilirler (Azekil 1).

Azekil 1: Ai??deal PostA?r ve YaygAi??n PostA?ral Deviasyonlar

PostA?r, kendi iAi??erisinde aktif ve inaktif olmak A?zere iki AYekilde incelenmektedir. Ai??naktif postA?r, dinlenmek veya uyumak iAi??in alAi??nan postA?r AYekilleridir. Aktif postA?r ise, dik duruAY ve hareketler esnasAi??nda oluAYan duruAYlarAi?? kapsar. Bu postA?rleri devam ettirmek iAi??in birAi??ok kasAi??n entegre Ai??alAi??AYmasAi?? gerekir. Bu kaslarAi??n Ai??alAi??AYmasAi?? da, statik ve dinamik AYekilde gerAi??ekleAYir (2, 8).

Statik postA?r, hareketsiz bir postA?r olup, kaslarAi??n eklemleri stabilize etmeleri iAi??in izometrik olarak kasAi??lmalarAi??nAi?? ve yerAi??ekimine karAYAi?? koymalarAi?? neticesinde oluAYan postA?rdA?r (Azekil 1). Temel olarak gerilme refleksi ile saAYlanan ve yerAi??ekimine karAYAi?? korunan vA?cut duruAYunu ifade etmektedir (2, 9, 10).

Dinamik postA?r, herhangi bir harekete temel teAYkil etmek iAi??in gereklidir. YapAi??lan hareketin sonucu olarak devamlAi?? deAYiAYen Ai??evre AYartlarAi??na gAi??re, uyum saAYlamaya Ai??alAi??AYan aktif bir postA?rdA?r (Azekil 2) (2, 8).

Azekil 2: Dinamik PostA?r

Fizyolojik ve biyomekanik yAi??nden standart (iyi) postA?r (Azekil 3), minimum Ai??aba ile vA?cutta maksimum yeterliliAYi saAYlayan duruAYtur. VA?cudun gAi??rA?nA?AYA? gA?zel, duruAY ve dengesi iyi, eklemler A?zerindeki zorlanmasAi?? az, organlarAi??n yeterli ve dA?zgA?n Ai??alAi??AYabilmelerini saAYlayan, kiAYinin kendini yormadan gevAYek olarak aldAi??AYAi?? bir postA?rdA?r. VA?cudun maksimum yeterlilikte kullanAi??ldAi??AYAi??, stres ve incinmelerin mA?mkA?n olduAYunca minimum dA?zeyde tutulduAYu postA?r tipidir. Standart postA?rde, vertebralar, kostalar normal eAYriliklerinde ve aAi??Ai??larAi??nda, alt ekstremite kemikleri ise, aAYAi??rlAi??k taAYAi??mada ideal bir duruAY ve dA?zgA?nlA?kte olmalAi??dAi??r (2, 8, 11).


Azekil 3: Ai??yi PostA?r

Fizyolojik ve biyomekanik yAi??nden bir de kAi??tA? postA?r (Azekil 4) vardAi??r. KiAYiler iAi??in yetersiz bir postA?r olarak kabul edilir. Amaca tam olarak hizmet edemez, ayrAi??ca kaslarAi??n gereksiz miktarda kasAi??lmasAi??na neden olur. KAi??tA? postA?rA?n gAi??rA?nA?AYA? gA?zel olmayAi??p, ister hareket yapmak, ister bir hareketi devam ettirmek iAi??in olsun gerekenden fazla kasAi??lma olmasAi??, hem hareketin hem de postA?rA?n yetersizliAYine ve gereksiz enerji harcanmasAi?? ile yorgunluAYa neden olur (2, 12, 8). KAi??tA? postA?rA?n biyomotorik Ai??zellikleri de negatif yAi??nde etkilediAYi gAi??rA?lmektedir (2, 13). AyrAi??ca vA?cut simetrisinin bozuk olmasAi?? (kAi??tA? postA?r) kaslarAi??, kemik ve diAYer yapAi??larAi?? aAYAi??rAi?? Ai??alAi??AYtAi??rarak ciddi problemlere neden olmaktadAi??r (2, 14).

Azekil 4: KAi??tA? PostA?r

PostA?r bozukluklarAi??nAi??n tedavisinde sunulan yaklaAYAi??m, deAYerlendirmeyi yapan kiAYi tarafAi??ndan subjektif olarak saptanAi??r aynAi?? zamanda uluslararasAi?? “kabul edilen standartlarAi??” da gAi??z Ai??nA?nde bulundurarak her kiAYiyi benzersiz bir birey olarak gAi??rA?r ve kiAYinin fiziksel durumunu kendisiyle iliAYkili olarak iyileAYtirmeye Ai??alAi??AYAi??r. Bununla birlikte, bir araya getirilen bazAi?? fonksiyonel Ai??zellikler normal duruAY iAi??in temel “ilkeler” olarak gAi??rA?lebilir.

Bu ilkelerden A?Ai??A? normal duruAY iAi??in Ai??n koAYuldur (15):

Fiziksel katAi??lAi??AYAi??na raAYmen, kemik dokusu doAYada dinamiktir ve kendisine yA?klenen yA?klere tepki verir. Kemik bA?yA?mesiyle ilgili Ai??alAi??AYmalar, kemiAYin fizyolojik sAi??nAi??rlar dahilinde yA?klenilmesiyle orantAi??lAi?? olarak bA?yA?dA?AYA?nA? gAi??stermektedir.

DuruAY bozukluklarAi??nda, farklAi?? alanlara binen yA?klerde bir dengesizlik vardAi??r. Normal fizyolojik sAi??nAi??rlarAi?? aAYan sA?rekli ve uzun sA?reli yA?klenmelerin olduAYu kemiklerde yapAi??sal deAYiAYiklikler meydana gelir. Bu tip bir hasar genellikle geri dAi??ndA?rA?lemez (Norkin & Levangie, 1993).

Sabit kas tonusu, eklemlerdeki dengeyi ve stabiliteyi kolaylaAYtAi??rAi??r. Normal duruAYta, antagonistik kas gruplarAi??, vA?cudu stabilize etmek ve dengede tutmak iAi??in farklAi?? yAi??nde Ai??alAi??AYAi??r. KarAYAi??t kas gruplarAi?? arasAi??ndaki bu fonksiyonel dengenin bozulmasAi??, zaman iAi??inde duruAY bozukluklarAi??nAi??n geliAYimine neden olabilir (Kendall & McCreary, 1983).

Uzun sA?reli duruAY bozukluklarAi?? ayrAi??ca, vA?cut iAi??indeki sistemlerin normal iAYleyiAYini de bozabilir. Bu durum, vA?cut saAYlAi??AYAi??nAi??n korunmasAi??nAi??n her AYeyden Ai??nce iAi?? sistemlerin dA?zgA?n iAYleyiAYine baAYlAi?? olduAYunu ve mutlaka kas sisteminin iAYleyiAYine baAYlAi?? olmadAi??AYAi??nAi?? vurgular.

BaAYlAi??ca semptomlarAi?? iskelet sisteminde saptanan duruAY bozukluklarAi??, diAYer sistemlerin iAYleyiAYini de etkileyen negatif zincir reaksiyonlarAi?? oluAYturur. DuruAY bozukluklarAi??nAi??n bir sonucu olarak en savunmasAi??z hale gelen sistemler AYunlardAi??r:

  • Solunum sistemi (esas olarak kifoz ve skolyoz varlAi??AYAi??nda, gAi??AYA?s boAYluAYuna basAi?? uygulanmasAi?? nedeniyle etkilenir)
  • Sinir sistemi (esasen omurganAi??n servikal, torakal veya lumbal omurlarAi??nAi??n iAYleyiAYine baAYlAi?? patolojilerden etkilenir)
  • Sindirim sistemi (pelvisin hatalAi?? pozisyonlanmasAi??na neden olan durumlarda ve abdominal ve alt pelvik kaslarAi??n zayAi??flAi??AYAi??nda etkilenir)
  • DolaAYAi??m sistemi (Ai??eAYitli eklemlerin yanlAi??AY hizalanmasAi?? sonucu normal kan akAi??AYAi??nAi?? engelleyen rahatsAi??zlAi??klarda etkilenir).
  1. Ai??nce Ai??. TA?rk Halter Milli TakAi??mAi??nAi??n PostA?r YapAi??larAi??nAi??n Ai??ncelenmesi. YA?ksek Lisans Tezi. SelAi??uk A?niversitesi, SaAYlAi??k Bilimleri EnstitA?sA?, AntrenAi??rlA?k EAYitimi Anabilim DalAi??, Konya, 2008.
  2. KarakuAY S, KAi??lAi??nAi?? F. PostA?r Ve Sportif Performans. Kastamonu EAYitim Dergisi 2006;14(1): 309-322.
  3. Haslegrave CM. What Do We Mean By A Working Posture. Ergonomics 1994;37(4): 781-799.
  4. Ecerkale O. PostA?r Analizinde Symmetrigraf Ai??le OrthorAi??ntegenogram SonuAi??larAi??nAi??n DeAYerlendirilmesi. TAi??pta UzmanlAi??k Tezi, OkmeydanAi?? EAYitim Ve AraAYtAi??rma Hastanesi Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon BAi??lA?mA?, Ai??stanbul, 2006.
  5. Ganong WF. TAi??bbi Fizyoloji. (Ai??ev: DoAYan A. ve ark.) s. 216, 221 457, 458, BarAi??AY Kitapevi, Ankara, 1995.
  6. Frank JS, Earl M. Coordination Of Posture And Movement. Phys Ther Dec 1990;70(12): 855-63.
  7. SakallAi??oAYlu F, DoAYan AA, TA?rkan M, ZavallAi??oAYlu H, BaAY M. Sporcu Ve Sporcu Olmayan Erkek Ve BayanlarAi??n GAi??vde Esnekliklerinin Analizi. AtatA?rk A?niversitesi I. Spor Kongresi Bildirileri, s. 135, Erzurum, 16-18 Mart 1998.
  8. Otman S, Demirel H, Sade A. Tedavi Hareketlerinde Temel DeAYerlendirme Prensipleri. s. 11,14,17,23,27, Hacettepe A?niversitesi Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon YA?ksekokulu YayAi??nlarAi??, Ankara, 1995.
  9. Ergen E. Spor HekimliAYi, Sporda SaAYlAi??k SorunlarAi?? Ve SakatlAi??klar. s.74, Milli EAYitim BasAi??mevi, Ankara, 1986.
  10. MuratlAi?? S. Sportif Hareketlerin Biyomekanik Temelleri. s.74, Milli EAYitim BasAi??mevi, Ankara, 1987.
  11. Kale R. Omurga SaAYlAi??AYAi??mAi??z Ve Spor. s.25, AlaAY Ofset, Ai??stanbul, 1993.
  12. Kendall FP, Mcceary EK, Provance PG. Muscles Testing And Function. pp.71,84,101, Lippincott Williams and Wilkins, Usa, 1993.
  13. KAi??lAi??nAi?? F. PerformansAi?? Etkileyen BazAi?? FaktAi??rler Analizi Sonucu HazAi??rlanan Antrenman ProgramAi??nAi??n EtkinliAYi. Doktora Tezi, Kocaeli A?niversitesi, SaAYlAi??k Bilimleri EnstitA?sA?, Beden EAYitimi ve Spor Anabilim DalAi??, Kocaeli, 2003.
  14. Schatz MP. PostA?rA?nA?zA? DA?zeltmek Ai??Ai??in Omuz Ve Boyun Egzersizleri. Spor Ve TAi??p Dergisi 1995;3(3): 43-44.
  15. Solberg G. Postural Disorders and Musculoskelatal Dysfunction. Diagnosis, Prevention and Treatment.Ai??2nd ed.Ai??Philadelphia:Ai??Elsevier,Ai??2008